Ο κινηματογράφος, παραφράζοντας τον Κλαούζεβιτς, είναι η συνέχιση της πολιτικής με άλλα μέσα. Κι αν η εικόνα ισοδυναμεί με 1000 λέξεις, το σύστημα χρησιμοποιεί την τρομακτική της δύναμη, αναδεικνύοντάς τη σε alter ego του εμπορεύματος και μετατρέποντας την ίδια σε εμπόρευμα. Αυτή η δύναμη, όμως, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως όπλο του κοινωνικού ανταγωνισμού, αφορμή για κοινωνική δράση και μέσο καταγραφής και διάδοσης της ιστορικής εμπειρίας.

Ενώ στο εξωτερικό - κυρίως στην Ευρώπη και τη Β. Αμερική - δραστηριοποιείται εδώ και χρόνια ένα κίνημα βιντεοακτιβισμού, οι εδώ αντίστοιχες απόπειρες ήταν αποσπασματικές και κυρίως μεμονωμένες, τόσο λόγω της δυσκολίας της τεχνολογικής συνιστώσας, όσο, κυρίως, λόγω του σκεπτικισμού που επικρατεί στους πολιτικούς χώρους απέναντι σε αυτήν τη μορφή δράσης.

Τα τελευταία χρόνια, οι ραγδαίες εξελίξεις της τεχνολογίας έφεραν σημαντικές αλλαγές στον οπτικοακουστικό τομέα. Η ψηφιακή τεχνολογία κατέστησε οικονομικά πιο προσιτή την παραγωγή και επεξεργασία του οικιακού βίντεο, ενώ η ανάπτυξη μικρών προβολικών συστημάτων και νέων μέσων διανομής (όπως το διαδίκτυο) δημιούργησε νέες προοπτικές απεύθυνσης, έξω από το εμπορικό κύκλωμα της κινηματογραφικής αίθουσας και την ελεγχόμενη «κλειστή» τηλεόραση. Χωρίς καμία ψευδαίσθηση όσον αφορά τους λόγους που οδήγησαν σε αυτήν την «απελευθέρωση» της αγοράς και πέρα από κάθε τεχνολογικό φετιχισμό, γεγονός αποτελεί η δυνατότητα χρήσης του μέσου για κινηματικούς και ευρύτερα πολιτικούς στόχους.

Ο σκεπτικισμός που επικρατεί στο χώρο του ευρύτερου κινήματος όσον αφορά τη δυνατότητα απελευθερωτικής χρήσης ενός από τη φύση του εξουσιαστικού μέσου, πηγάζει από μια στάση αμυντική. Παρ' όλα αυτά, η κριτική χρήση του βίντεο για σκοπούς πολιτικά ανατρεπτικούς παραμένει ένα στοίχημα, η έκβαση του οποίου εξαρτάται και από τις δικές μας ικανότητες.

Ως βιντεοκολλεκτίβα KINHMAτόγραφος συναντηθήκαμε στο σταυροδρόμι αυτών των προβληματισμών και βρεθήκαμε να ασχολούμαστε με το οπτικοακουστικό μέσο και τις δυνατότητές του ως πολιτικού εργαλείου.

Όσες και όσοι συμμετέχουμε δεν είμαστε «ειδικοί», αλλά πολιτικά υποκείμενα με πολύμορφη πολιτική δράση.

Η στάση μας απέναντι στα θεσμικά ΜΜΕ, τη λειτουργία τους, την εξουσιαστική δομή τους, τη μεσολαβητική τους δράση είναι εξορισμού εχθρική.

Ουσιαστικά εξάλλου αρχή της συλλογικότητας είναι ο αντιεμπορευματικός της χαρακτήρας. Η βιωσιμότητά της βασίζεται στην αυτοδιαχείριση και στην αυτοοργάνωση του εγχειρήματος με αντιεμπορευματικούς, μη κερδοσκοπικούς όρους. Το ίδιο αποτελεί και βασική προϋπόθεση για το υλικό του αρχείου μας, που διατίθεται για προβολές: γίνεται στο πλαίσιο μιας λογικής που σέβεται την αρχή της ελεύθερης διακίνησης του υλικού σε πολιτικούς χώρους πέρα από οποιαδήποτε ιδιοτελή χρήση.

Η λειτουργία της βιντεοκολλεκτίβας στηρίζεται στην οριζόντια συμμετοχή και τη συλλογική δράση. Αρνούμενη τις έννοιες της ιεραρχίας και της «ομοιογένειας», η συλλογικότητα συνθέτει τις διαφορετικές απόψεις των μελών της στο πλαίσιο συνέλευσης που λειτουργεί σε εβδομαδιαία βάση και αποφασίζει με συναίνεση και αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες.

Ανάμεσα στους βασικούς μας στόχους βρίσκεται η διάδοση της ζωντανής εμπειρίας των κοινωνικών αγώνων και αντιστάσεων στην κυρίαρχη τάξη πραγμάτων, μέσα από τη χρήση του βίντεο ως μέσου άρθρωσης κριτικού πολιτικού λόγου. Στην κατεύθυνση αυτή, συγκεντρώνουμε, επεξεργαζόμαστε (με μετάφραση, υποτιτλισμό, αναπαραγωγή) και διανέμουμε σε αυτοοργανωμένους κοινωνικούς χώρους και στέκια ένα μεγάλο αριθμό βίντεο κοινωνικού, πολιτικού και ακτιβίστικου περιεχομένου κυρίως από ανάλογες συλλογικότητες του εξωτερικού, δημιουργώντας ένα σημαντικό αρχείο. Πρόκειται για υλικό με ποικιλία θεματικών και προσεγγίσεων, που αντανακλά - στο μέτρο του δυνατού - τις αντίστοιχες πραγματικότητες εκτός Ελλάδας, και είναι χρήσιμο εφόσον εμπλουτίζει την πολιτική μας σκέψη ή τουλάχιστον αποτελεί αφορμή προβληματισμού και συζητήσεων, ακόμα και αν οι θέσεις που σε κάποιες από τις ταινίες εκφράζονται απέχουν από τις δικές μας.

Η βιντεοκολλεκτίβα διοργανώνει προβολές του αρχείου της με σκοπό τη συνολικότερη παρουσίαση του καινούργιου αλλά και παλαιότερου υλικού. Επίσης, συνεργάζεται με άλλες συλλογικότητες και άτομα, τόσο για τον εμπλουτισμό του αρχείου όσο και για τη διοργάνωση εκδηλώσεων κινηματικού χαρακτήρα σε σχέση με συγκεκριμένες θεματικές που μας απασχολούν πολιτικά.

Ο δημόσιος χαρακτήρας των προβολών αποτελεί προϋπόθεση για τη διανομή του αρχείου, αφού μας ενδιαφέρει η κατά το δυνατόν μεγαλύτερη απεύθυνση του υλικού και η λειτουργία του ως εργαλείου πολιτικής επεξεργασίας και κριτικής, κινητοποίησης και δράσης. Η ελεύθερη, αντιεμπορευματική προβολή - χωρίς να ανάγεται σε ιδεολογικό φετίχ - αποτελεί έμπρακτη αναίρεση του κερδοσκοπικού χαρακτήρα που έχει η διακίνηση εικόνων από και για το σύστημα.

Το δίκτυο διανομής του αρχείου βασίζεται στη συνεργασία. Προσπαθούμε να ενδυναμώσουμε τις σχέσεις μας με τους γεωγραφικά απομακρυσμένους κοινωνικούς και πολιτικούς χώρους. Αυτό το επιχειρούμε μέσα από ένα δίκτυο οριζόντιας επικοινωνίας, βασισμένο στη συντροφική εμπιστοσύνη, που κατακτάται είτε με την άμεση επαφή (αυτοπαρουσίαση της βιντεοκολλεκτίβας σε κοινωνικούς χώρους και αντίστροφα) είτε με την ηλεκτρονική επικοινωνία, όταν η πρώτη δεν είναι εφικτή λόγω απόστασης.

Στο πλαίσιο των παραγωγών, το 2004 ολοκληρώθηκε το ντοκιμαντέρ «Σβήνοντας τη φλόγα των ολυμπιακών αγώνων», με τη συμμετοχή της βιντεοκολλεκτίβας. Επίσης, έγινε η παραγωγή ολιγόλεπτων βίντεο από ποικίλες δράσεις (για τις κινητοποιήσεις ενάντια στους ολυμπιακούς αγώνες, για το αντιρατσιστικό φεστιβάλ του 2004, για το εναλλακτικό τεχνολογικό καρναβάλι από γυναίκες για γυναίκες που έγινε στο Βελιγράδι τον Ιούλιο του 2004, για την πρώτη συνάντηση των ελληνικών φανζίν το καλοκαίρι του 2003, για την πρώτη ποδηλατοπορεία το 2005 κ.λπ.).

Ως προς τη σχέση μας με άλλα αντίστοιχα εγχειρήματα εκτός Ελλάδας, συμμετέχουμε στην παραγωγή και διανομή στην ελληνική γλώσσα του European Newsreal , μια συλλογής μικρών βίντεο από δράσεις σε όλη την Ευρώπη. Στόχοι μας είναι η επικοινωνία και η συνεργασία με άλλες ομάδες του εξωτερικού, η ενίσχυση αυτοοργανωμένων δικτύων και η προώθηση και η υποστήριξη μικρών ανεξάρτητων παραγωγών. Επίσης, η διάδοση με οπτικοακουστικά μέσα αυτών που συμβαίνουν εδώ και η ανταλλαγή εμπειριών με συντροφικά εγχειρήματα του εξωτερικού.

Όσον αφορά την εκμάθηση και εξοικείωση με τις νέες τεχνολογίες που αφορούν το βίντεο, έχει διοργανωθεί μια σειρά ανοιχτών μαθημάτων για λήψη με κάμερα, μοντάζ και υποτιτλισμό ταινιών και σκοπός μας είναι αυτά τα μαθήματα να συνεχιστούν και να γίνουν κτήμα και άλλων ομάδων, ώστε να μπορέσει το βίντεο να γίνει ένα αποτελεσματικό πολιτικό εργαλείο στα χέρια όλων μας.

Εκτός από τα τεχνικά μαθήματα, επεξεργαζόμαστε και θεωρητικά το ζήτημα της εικόνας, του τρόπου παραγωγής του ντοκιμαντέρ και της χρήσης του υλικού που καταγράφεται. Πρόκειται για μια ανοιχτή και εν εξελίξει συζήτηση, που θέλουμε να παρουσιάσουμε σε έντυπη μορφή, ώστε να αποτελέσει βάση για ευρύτερο διάλογο. Επιθυμούμε να διερευνήσουμε τις δυνατότητες αποδόμησης του μέσου, στοχεύοντας στην ανατροπή της μονοσήμαντης σχέσης πομπού-δέκτη, που κυριαρχεί στις θεσμικές χρήσεις του. Σε αυτή την κατεύθυνση θέλουμε να παράγουμε και να διανείμουμε κείμενα που θα λειτουργούν συμπληρωματικά με τις προβολές ταινιών και τις άλλες εκδηλώσεις.

Κι ενώ η συζήτηση για την εικόνα και τους τρόπους χρήσης της δεν μπορεί παρά να συνεχίζεται, η βιντεοκολλεκτίβα ΚΙΝΗΜΑτόγραφος συνεχίζει να κινείται για την προώθηση της αυτοοργάνωσης, της αυτοδιαχείρισης και της άμεσης κοινωνικής δράσης, στο πλαίσιο του κοινωνικού ανταγωνισμού.

Η συνέλευση του ΚΙΝΗΜΑτόγραφου γίνεται στο Αυτόνομο Στέκι (Ζωοδόχου Πηγής 95-97 & Ισαύρων) κάθε Σάββατο στις 7 μμ.

Για επικοινωνία:
imc-athens-video@lists.indymedia.org